Religolous

دو شب قبل این فرصت دست داد تا فیلم Religolous ، پر فروش ترین مستند سال قبل را که حتی کاندید اسکار هم نشد ببینم. فیلم به شیوه ای ساخته شده که انگار راوی داستان ، بیل ماهر ، را در یک سفر معنوی دنبال می کند.

https://i0.wp.com/www2.cegep-fxg.qc.ca/biblio/cinema/Illustrations/2009_Fevrier/Religolous.JPG

اما حقیقت ، این فیلم که توسط خالق بورات ساخته شده ، روایت اعتراض عمیق کمدین مشهور و دارای برنامه شبانه در شبکه HBO به نام بیل ماهر است به سه دین سامی و به خصوص مسیحیت اونجلیکال.

بیل ماهر که ارایه کننده جایزه اسکار بهترین مستند مراسم امسال بود ، وقتی بروی صحنه رفت ، کنایه آمیز از نامزد نشدن فیلم پر فروش ش گفت و با اینکه هیچ ارتباطی وجود نداشت ؛ توصیه کرد که خدایان ما با حماقت شان بیش از حد کشته روی دستان ما گذاشته اند و در دنیای مدرن ، جایی برایشان نیست.

https://i2.wp.com/www.collider.com/uploads/imageGallery/Religulous/bill_maher_religulous_movie_poster.jpg

اگر برنامه معروف جناب ماهر را ندیده اید ، توصیه اکید ام این است که دنبال ش کنید ، یک برنامه یک ساعته هفتگی ست که علی رغم سنت کمدی های مشهور ، استند آپ ( ایستاده ) اجرا نمی شود. نام ش هست Real Time With Bill Maher که از شبکه HBO پخش می شود.

https://i1.wp.com/www.collider.com/uploads/imageGallery/Bill_Maher_/bill_maher_image__3_.jpg

بیل ، اغلب رفتار نکوهش پذیر ستاره های اجتماعی آمریکایی را به سخره می گیرد تا نشان بدهد که به صرف مذهبی بودن اکثریت جامعه امریکا ، نمی بایست که به بلاهت آشکار بله گفت . او مرتب سخن معروف آناتول فرانس را به زبان می آورد که حتی اگر یک میلیون نفر به چیزی احمقانه اعتقاد داشته باشند ، هم چنان احمقانه است.

مصاحبه های جنجالی ش را با «ریچارد داوکینز» اومانیست معروف انگلیسی هم عالی ست و قابل رویت در یو تیوب.

فیلم خطی روایی ندارد ، اما شما را به سفر پیدایشی می برد که بی نهایت مضحک است ، از هزارتوی بازار دین که رد می شوید ، از بازیگر تعزیه ای که مسیح ناصری را بازی می کند و بی چون و چرا قبول ش دارد ( با تمام خرافات کناری ش ) ، تا پورتوریکویی زاده ای که ابراز می کند که نه به دلیل اینکه نام اش خسوس است ، بلکه به دلیل دیدن دو مرد قوی هیکل فرشته مانند که به او اطلاع داده اند ، خود عیسی نزرت است که با آمدن ش ، گناه بی معنی شده است ، تا سابقاً مسلمانی که سوراخ دعا را پیدا کرده و رهبری مسیحی شده و بدون مدرک ، عاشق شنیدن عنوان دکتر است و برخلاف نص کتابی که موعظه ش می کند ، ثروتمندانه زندگی می کند را می بینید.

پیام فیلم هم بسیار ساده است ، تعصب مذهبی ، اگر بدون چالش بماند ، به دلیل ذات fanatic و افراطی ش ، به راحتی می تواند فاجعه رقم بزند. او می گوید که 16درصد مردم آمریکا یا بی خدا یا خداناشناس هستند ، این اقلیت حتی از سیاه پوستان هم بیشتر است و می بایست صدایی رسا در جامعه داشته باشد و وظیفه ای اخلاقی بر دوش این افراد عموماً تحصیل کرده است ( 93 درصد انجمن علم پژوهان امریکا نیز این گونه اند).

بعد تر که به فیلم نگاه کردم ، متوجه شدم که دیدی مشابه به دین میان بیل ماهر و جناب نیکفر وجود دارد.

محمدرضا نیکفر در یک مقاله ، سخن از «کالای دین «گفته بود ، به این معنی که به دین می شود از جنبه اجتماعی مانند یک کالا نگاه کرد.تمامی روابط بازار هم در موردش قابل تصور است. وقتی می شود قلع و قمع پیروان ادیان دیگر را ، مانند تک محصولی کردن یک جامعه نگاه کرد و وقتی رواج قوانین مرتبط با یک دین را می شود سنگین کردن وزنه یک محصول در بازار رقابت دید. به شکل عمومی ، با در نظر گرفتن این تئوری نوروساینس ، که ایرادی ساختاری در نحوه فکر کردن ما برای یافتن خدا وجود دارد را در نظر بگیرید ، حال یک قرض کوچک هم از مارکس بگیرید ، که خرید را در دنیای مدرن ، ارضای یک نیاز نمی داند بلکه سیراب کردن عطشی پایان ناپذیر می بیند. خوب ، دین هم پاسخگویی به عطشی ست که در ذهن آدمیان وجود دارد ، به شیوه ای بسیار هوشمندانه. اینکه پیشینه دین چه بوده است ، نامرتبط است. دنیای مدرن ، بی نیاز از دین هم قوانین تصویب می کند و جامعه را به هم متصل نگه می دارد. اما مصرف دین ، امروز یک کالای اقتصادی ست که هرچه بیشتر و هرچه بهتر داشتن ش ، آرزوی مصرف کننده (Consumer)است.

اگر بخواهیم معادلی در دنیای مسیحیت معرفی کنیم ، ساده شدن قوانین مذهب ، در حتی زیر مجموعه کاتولیک هاست. بشارتی ها (Evangelist) می گویند که تنها و تنها کافی ست که اقرار کنید که عیسی نزرت منجی شماست تا رستگار شوید. در فیلم ، به بسیاری شان بر می خورید. این طوری سختی به کلیسا رفتن و غسل داده شدن و این جور چیز ها را هم می شود قلم گرفت تا مصرف کننده حداکثری شود.

در همین دین مبین اسلام هم ، در مذهب شیعه ، بازنگری های اساسی در همین دوره سه دهه ای حکومت اسلامی شده است. در کودکی ما ، ظاهراً نماز نخواندن برپانکردن خیمه دین داری بود. اما در دنیای مدرن ،برای وضو کفش کندن هم مصیبتی ست برای خودش. برای همین مناسک دیگر ، رنگ بیشتری به خودگرفت. تا جایی که تنها یک دهه بعد ، شرکت در مراسم عزاداری امام سوم شیعیان ، تمامی کوتاهی های دیگر فرد دیندار را جبران می کند.  وقتی بازار راکد شود و «نو دین» نداشته باشید ، مجبورید آتش بزنید به مالتان.

در شق بزرگتر اسلام ، سنت نیز ، لازم نیست کاوش فراوان کنید تا بحران اقتصادی دین را ببینید. راهکار ها هم اغلب مضحک اند : یک مفتی معروف مصری سال قبل ، فتوا به حلال بودن آبجو داد ، به این دلیل که مقدار الکل ش کم است.چندین سال است که مفتیان حکومت گماشتهء عربستان سعودی ، عملیات انتحاری را حرام می دانند، مشخص نمی کنند پس سیل آیات ستایش کننده این شیوه رایج ترویج اسلام را در قرآن چه باید بکنند. وقتی سیاست عرضه شما ، «انداختن» جنس باشد ، دیگر نیازی نیست به خدمات پس از فروش فکر کنید ، مهم نزدیک کردن کالا به پول است.

در کشور های توسعه یافته ، شما بی هیچ دلیلی ، کالای استفاده شده را حق دارید در بازه زمانی، مثلاً دو هفته مرجوع کنید و پول خود را مسترد دارید ، شریعت اسلام اما ، جنس فروخته شده را پس نمی گیرد ، به همین دلیل خود را از بازار فروش کشور های پیشرفته محروم کرده است. دور از پیش بینی نیست که حکم ارتداد نو مسلمانان هم ملغی اعلام شود ، گرچه به دلیل ساختار دین اسلام و نداشتن مرکزیت اوتوریته برای فتوای سازی ، راهش چندان بی دست انداز نیست.

به هر روی ، سخن بیل ماهر شایسته انتهای این نوشته است : » در تقابل با سئوالات هستی ساز و فلسفی ، یک نمی دانم بسیار فروتنانه تر از یک یقیناً این طور است که دین …. می گوید است «

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: