سفری کارتونی به پیونگ یانگ

کره شمالی برای خارجی ها و حتی برای ساکنین اش یک سرزمین اسرار آمیز است. معدود خارجی هایی که به کره شمالی سفر کرده اند، تعریف می کنند که از لحظه ورود حس می کنید به سیاره ای دیگر قدم گذاشته اید. این تفاوت ها به قدر فراواقعی (سورئال) و بهت آورند که اکثر افرادی که به این کشور سفر کرده اند، تجربه نوشتاری دیگران را ناکافی می دانند.

کتاب پیونگ یانگ، سفری به درون کره شمالی، یک کمیک استریپ است که گرافیستی کانادایی در طول ماموریت دو ماهه اش در سال ۲۰۰۴ انتشار داده است. این کتاب نگاهی دارد به زندگی یک خارجی در کره شمالی،‌اگرچه تلاش آشکار طراح، فهم یک نظام ایدئولوژیک است. سراسر کتاب پر است از کنایه هایی به نظامی که با وجود مرگ بیش از دو میلیون نفر از قحطی، در دهه نود بزرگ ترین سفارش دهنده کنیاک هنسی در جهان بوده است. گرافیست نگاهی بدبینانه به سیاست دولت کره شمالی در «بازکردن در به اندازه یک شکاف» بروی دنیای خارج دارد و مرتب تلاش می کند به خود یادآوری کند یک قهرمان نیست که به سرزمین محرومین قدم گذشته است.

ذوق و قریحه نویسنده ستودنی است، کتاب دیالوگ هم کم شماری دارد و در عین حال نریتور هم جا به جا توضیحاتی ارایه می دهد. ولی تصاویر بار اصلی داستان را به دوش می کشند. مثل جایی که بزرگترین تفریح گرافیست، یعنی درست کردن موشک و پرتاب ش به بیرون از پنجره با استریپی نسبتا طولانی نمایش داده می شود تا یکنواختی را القا کند.

کارتونها به عمد سیاه و سفید کشیده شده اند و این نتیجه ای درخشان در انتقال حس و حال گرافیست داشته است. ظاهرا سبک کارتونیست کشیدن سیاه و سفید است (اینجا کارهایش را ببینید) اما در این مورد خاص بسیار کمک کرده است. او که زمانی طولانی را در کشورهای محروم و تحت حکومت های توتالیتر گذرانده است، تجربه ای خاص و از زاویه ای دید بکر ارایه می کند. همانطور که آمد، ظریف ترین احساسات توسط کارتون ها منتقل می شود و نه دیالوگ ها، مثل ارتباطی که کارتونیست با لاک پشت آکواریوم هتل پیدا می کند و حس همذات پنداری اش.

اهمیت این کتاب برای من، زمزمه هایی ست که این روزها شنیده می شود مبنی بر تلاش کودتاچیان در ایران برای سوق دادن کشور به سوی یک کره شمالی دیگر. یک موقعی قبل از انتخابات با شور و حرارت استدلال می کردم که با توجه به سیل بنیان کن نارضایتی ها، سپاه و خامنه ای هم رضایت خواهند داد که نوبت میانه رو ها باشد، چون در غیر اینصورت مملکت کره شمالی می شود. یک زندانی سابق سیاسی، با خونسردی پاسخ داد از کجا معلوم که آرمان و هدف ایشان کره شمالی نباشد؟ پاسخی استخوان یخ کن بود. مهم نیست که این پروژه چقدر در شرایط ملی و بین المللی ایران امکان عملی شدن دارد ، برای من مهم این بود که بخش مهمی از خصوصیاتی که نویسنده کتاب به کره شمالی و دنیای «اورولی» اش نسبت می دهد، هر کدام در مقطعی در دوره سی ساله جمهوری اسلامی عملی شده است. مثلا صحنه هایی که کودکان با «استعداد های درخشان» مجبورند روزانه ساعت ها تمرین بکنند تا «دشمنان قسم خورده ملت» ناکام بمانند. مثل صحنه هایی که گروهی را برای خبرچینی بر گروه دیگری گمارده اند. یا زمانی که کارتونیست کانادایی را به بازدید از موزه های رنگ و وارنگ خشونت های جنگ می بردند. یا سئوالی که گماشته (راهنما)ی کارتونیست بعد از دیدار از موزه جنایت های امپریالیسم آمریکا از وی می پرسد:«حالا در مورد آمریکا چه فکری می کنی؟». ترسناک است که مملکتی که وعده تبدیل اش به کره شمالی را می دهند، تا چه حد شبیه به آن بوده است تا به امروز.

زمانی کریستوفر هیچنز درباره سفراش به کره شمالی می گفت که کلیشه شما را در حکومت های توتالیتر رها نمی کند (نقل به مضمون)، آنها اهمیتی نمی دهند که چقدر شبیه به کلیشه های کتابی اند. به شوخی ادامه می داد وقتی در کشور کره شمالی بوده است نمی توانسته از این فکر بیرون بیاید که کره شمالی به شکل امروزی با کمک شوروی، در سال ۱۹۴۸ پایه گذاری شد ، همان سالی که «۱۹۸۴» اثر گرانسنگ جورج اورول منتشر شد، آیا امکان داشته کسی نسخه ای از کتاب را به کیم ایل سونگ رسانده باشد؟ او ایده اورول را دزدیده و عملی کرده؟ تاریک ترین کابوس های آزادیخواهان دنیا در پیونگ یانگ تعبیر می شود؟

کتاب به قیمت ده دلار از آمازون قابل خریدن است و آن را به همه توصیه می کنم ولی دوستان ایرانی که می دانم امکان به دست آوردن چنین کتابی را ندارند می توانند آن را از اینجا دانلود کنند.

Advertisements

8 responses to this post.

  1. Posted by مهدی on آوریل 18, 2011 at 07:32

    زیبا بود و تاثیر گذار. به امید روزی که نه همانند کره شمالی، بلکه چون و حتی بهتر از کره جنوبی باشیم.

    پاسخ

  2. Posted by CnA on آوریل 18, 2011 at 14:26

    ولی با تمام وقاحت هنر را همین رهبران کره ی شمالی دارند !!
    حکومت ایران با منابع وسیع نفت نیازی به مردمش نداره ، اما کره ی شمالی از جمعیت 25 میلیونی 1 میلیون را زندانی کرده و هنوز سر پاست !!

    پاسخ

    • بله به واقع باید از «مورد عجیب کره شمالی» نام برد. متاسفانه آزمایشگاهی برپا شده که تاریک ترین نقاط خلق و خوی انسانی در حال آزمایش است آن هم در پیشگاه چشم مردم جهان.

      پاسخ

  3. Posted by سيما on سپتامبر 30, 2011 at 12:05

    سلام .متاسفانه لينك دانلود كتاب كار نمي كند .

    پاسخ

  4. Posted by jjjj on فوریه 23, 2013 at 15:55

    لینکها کار نمیکنند

    پاسخ

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: